Wat is niet-aangeboren hersenletsel?

Niet-aangeboren hersenletsel, ook wel NAH genoemd, is een veelvoorkomende term. Maar wat is NAH en wat houdt het in?

  • Kennis
Gepubliceerd op 5 mei 2022
Icoon kennis

In principe zegt de naam het al: het is letsel aan de hersenen dat niet is aangeboren, maar in de loop van je leven is ontstaan. Dit kan op verschillende manieren zijn gebeurd. Niet-aangeboren hersenletsel of NAH bestaat uit twee vormen: traumatisch en niet-traumatisch hersenletsel.

Hoe ontstaat NAH?

NAH is dus hersenschade dat na je geboorte is ontstaan. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Denk aan een verkeersongeluk waarbij je een flinke klap hebt moeten incasseren. Of een beroerte waarbij een deel van de hersenen is beschadigd. Meer oorzaken van niet-aangeboren hersenletsel zijn een hersentumor, een hersenschudding en de ziekte van Lyme. Deze voorbeelden zijn op te delen in traumatisch hersenletsel en niet-traumatisch hersenletsel.

Traumatisch en niet-traumatisch hersenletsel

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bestaat uit twee vormen: traumatisch en niet-traumatisch hersenletsel. Hieronder staan de twee vormen uitgelegd.

Traumatisch hersenletsel

Traumatisch hersenletsel ontstaat door een ongeval, zoals een klap tegen het hoofd. Voorbeelden van traumatisch hersenletsel zijn een hersenschudding en een hersenkneuzing. Een hersenschudding valt officieel onder licht traumatisch hersenletsel.

Niet-traumatisch hersenletsel

Niet-traumatisch hersenletsel ontstaat door een proces in je lichaam. Denk hierbij aan een beroerte, hersentumor, hersenvliesontsteking, hersenontsteking, te weinig zuurstof en de ziekte van Lyme.

Oorzaken van NAH hersenletsel

Zoals hierboven genoemd, zijn er veel oorzaken van niet-aangeboren hersenletsel. Hieronder staan ze allemaal beschreven.

Hersenschudding

Een hersenschudding lijkt vrij onschuldig, maar het kan wel voor een aantal weken een grote impact op je dagelijks leven hebben. Door een hersenschudding kun je je misselijk, duizelig, moe en in de war voelen. Ook gaat een hersenschudding vaak gepaard met hoofdpijn en moeite hebben met focus houden en slapen. Een hersenschudding is een vorm van (licht) traumatisch hersenletsel en kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld vallen en een klap tegen het hoofd.

Hersenkneuzing

Een hersenkneuzing is ernstiger dan een hersenschudding, omdat een hersenkneuzing vaak niet meer weggaat. Je blijft problemen hebben met zien, begrijpen en onthouden. Ook kun je problemen hebben met je motoriek. Een hersenkneuzing is een vorm van traumatisch hersenletsel en kan veroorzaakt worden door vallen, aanrijdingen, een voorwerp tegen het hoofd en slagen tegen het hoofd.

Beroerte

Een beroerte, ook wel een herseninfarct genoemd, ontstaat door een probleem in de bloedvaten van je hersenen. Het kan grote gevolgen hebben, zoals een verlamming van één kant van je lichaam. Ook kun je problemen met praten, onthouden en zien krijgen. Een beroerte is een vorm van niet-traumatisch hersenletsel. 

Hersentumor

Een hersentumor begint vaak met hoofdpijn, epilepsie of flauwvallen. Ook hebben mensen met een hersentumor vaak moeite met zintuiglijke ervaringen zoals zien, horen, voelen, bewegen en denken. Een hersentumor is een vorm van niet-traumatisch hersenletsel. 

Hersenvliesontsteking

Een hersenvliesontsteking of meningitis wordt veroorzaakt door een virus of een bacterie die via de bloedbaan in de hersenen en hersenvliezen terechtkomen. Mogelijke klachten van een hersenvliesontsteking zijn koorts, een stijve nek, ernstige hoofdpijn en verwardheid. Een hersenvliesontsteking is een vorm van niet-traumatisch hersenletsel. 

Hersenontsteking

Een hersenontsteking of encefalitis is een ontsteking in het hersenweefsel. Vaak wordt een hersenontsteking in één adem genoemd met hersenvliesontsteking: bij een ontsteking van het hersenweefsel (hersenontsteking) zijn vaak ook de hersenvliezen ontstoken (hersenvliesontsteking). Het verschil is dat een hersenontsteking zich minder snel ontwikkelt. Een hersenontsteking is een vorm van niet-traumatisch hersenletsel. 

Zuurstofgebrek

Als je hersenen te weinig zuurstof krijgen, kunnen ze schade oplopen. Dit kan komen door verschillende gebeurtenissen, zoals een hartstilstand, ademstilstand, bijna-verdrinking, ophanging, rookvergiftiging of het inademen/innemen van giftige stoffen. Denk hierbij aan alcohol, drugs of bepaalde medicatie. NAH door te weinig zuurstof is een vorm van niet-traumatisch hersenletsel. 

Ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Als een besmette teek deze bacterie op de mens overdraagt door een beet, kan de ziekte van Lyme ontstaan. Dit kan zorgen voor allerlei klachten, zoals een scheef gezicht en pijnlijke lichaamsdelen tot een hersenvliesontsteking. De ziekte van Lyme is een vorm van niet-traumatisch hersenletsel. 

Aangeboren en niet-aangeboren hersenletsel

Onder aangeboren hersenletsel wordt schade aan de hersenen bedoeld die voor, tijdens of maximaal een half jaar na de geboorte is ontstaan. Is het hersenletsel minimaal een half jaar na de geboorte ontstaan, dan spreken we van niet-aangeboren hersenletsel. Toch wordt er nog veel gediscussieerd over de grens tussen aangeboren en niet-aangeboren hersenletsel.

9.2
Cliënten beoordelen onze zorg met een 9.2!
Cliënt en NAH Zorg begeleider

Heb je vragen over niet-aangeboren hersenletsel, de vormen en/of de oorzaken?

Ondersteuning bij hersenletsel Voor mantelzorgers en naasten